Gdy czas się zatrzyma…

… to powstaną miejsca do podziwu, strachu lub nauki. Może wszystko na raz?

„Lost places” to takie określenie na topie. Ruiny, wyludnione miasta, puste bazy i wiele innych. Bardzo chętnie poczytam o miejscach, które i Wy znacie, może są takie porzucone echa przeszłości gdzieś koło Was?

  1. Prypeć, Ukraina – zaczniemy od jednego z najbardziej popularnych. Była tam katastrofa nuklearna w 1986r. [reaktor w Czarnobylu dokładniej mówiąc]. Patrząc na sferę przyrodniczą było to zbawienie, o ironio, bo niektóre gatunki zwierząt mogły się wręcz odrodzić, a inne stały się dużo liczniejsze. Spokojnie na tych terenach żyją łosie, dziwi, wilki, nawet rysie.

2. Pałac Sans-Souci – niech nie zwiedzie Was nazwa. Pałac Sanssouci jest i owszem znany, ale mówimy o bliźniaku (z nazwy) na Haiti. Król Henryk I był tak zafascynowany monarchią Hohenzollernów, że nakazał budowę barokowego gmachu z fontannami i systemem rur. Niestety zniszczyło go trzęsienie ziemi w 1842r. Ale 140 lat później został wpisany na listę UNESCO i to jeszcze przed tym drugim pałacem 😉

3. Eastern State Penitentiary – dość popularne więzienie Ala Capone, które słynęło również ze specyficznych metod, choćby izolacja. Bez światła i toalety. O torturach nie trzeba wspominać. Obecnie popada w ruinę, choć turystów nie brakuje. Ba, nawet twierdzą, że słyszą głosy z cel tych biedaków.

4. Wyspa królików, Japonia – nieopodal Hiroshimy na tejże wyspie mieszkają sobie króliczki. Setki królików. Jak i dlaczego? Otóż prawdopodobnie tam znajdowała się od 1929r. fabryka broni chemicznej produkująca gaz musztardowy – użytego przeciw Chinom. Ażeby tajemnicę zachować, wymazano Okunoshimę z map, po II WŚ alianci pozbyli się gazu, a jako „króliki doświadczalne” wypuszczono dosłowne króliki jako testery skażenia. Nie mając naturalnych wrogów mnożą się tam jak króliki 😀

5. Pyramiden, Norwegia – co ma wspólnego zimna wojna, miasto duchów i osada górnicza? Lenina 😀 Pyramiden na Spitsbergenie to niegdysiejsze miasteczko sowieckie, gdzie przygnały ich złoża węgla kamiennego. Były tam oczywiście domy, szkoła, restauracja, stacja benzynowa, basen… ale kopalnia przestała przynosić zyski z racji spadku cen węgla. Do tego w 1996r. miał miejsce tragiczny wypadek – samolot uderzył w górę zabijając 141 ofiar-górników. W 1998r. osada została zamknięta.

6. New World Mall, Tajlandia – okazałe centrum handlowe stało się okazałym akwarium. Po 15 latach od wybudowania okazało się, że naruszono przepisy budowlane i kompleks zamknięto. Może to nie byłby problem, gdyby nie lejąca się do środka woda. Powstał niejaki staw i idealne miejsce dla moskitów, ale mieszkańcom Bangkoku nie było po drodze w takim towarzystwie i zarybili dawne centrum – tilapiami, okoniami, karpiami i sumami.

7. Zakład w Owińskach, Polska – mury i kraty to tym razem nie cechy więzienia, a szpitala psychiatrycznego. Chociaż może mają coś wspólnego… Powstał w 1838r. i był to jeden z najlepiej wyposażonych i prowadzonych szpitali w ówczesnych Niemczech. Po wybuchu II WŚ hitlerowcy wymordowali tam ponad tysiąc pacjentów w ramach akcji T4, a w latach 1943-45 na terenie zakładu znajdował się Arbeitslager Treskau.

Monarchie świata

Nie każdy wie, bo monarchia brytyjska jest chyba najpopularniejsza, tradycyjna i tak dalej, ale monarchie generalnie mają się całkiem nieźle. Trzeba zaznaczyć, że monarchia to nie tylko król(-owa), ale też książęta, cesarzowie, ba, nawet sułtanowie, emirowie i (!) papież.

Windsorowie prócz Wielkiej Brytanii mają pod sobą wiele (bodaj 14) państw będących dependencją korony brytyjskiej (np. Wyspa Man) lub królestwem wspólnotowym (np. Jamajka).

Daleko szukać nie trzeba: Dania czy też Wspólnotowe Królestwo Danii (z Grenlandią i Wyspami Owczymi). Od 1972 r. królową jest Małgorzata II, obecnie najstarszą panującą królową na Starym Kontynencie.

Księstwo Liechtenstein z Janem Adamem II Liechteinsteinem, którego matka – Georgina von Wilczek ma śląskie korzenie 🙂 Jednakże mianował swojego syna koregentem przekazując mu władzę rzeczywistą.

Wielkie Księstwo Luksemburga oraz Henryk z dynastii Burbonów – na pewno większość choć kojarzy tę niegdyś francuską dynastię. Niegdyś, bo ta linia wygasła, ale pozostała linia hiszpańska i Burbonów-Orleańskich.

Królestwo Niderlandów – obecnie królem Wilhelm-Aleksander, a następczynią jego córka, Amalia. Król objął tron w trudnym 2013 r., kiedy to abdykowała jego matka, Beatrycze. Ciekawostka: jest pierwszym królem od 123 lat (przed nią była jej matka, Juliana, a jeszcze wcześniej Wilhelmina; tę z kolei poprzedzało trzech Wilhelmów!)

Królestwo NorwegiiHarald V jest królem od 1991 r. Ciekawostka: jest pierwszym władcą norweskim urodzonym na norweskiej ziemi od 567 lat 😅 Ciekawostka: parlament bardzo chciał przekształcić kraj na republikę, ale coś nie pykło… Ciekawostka 2: do 1990 r. tylko męski potomek mógł objąć tron, więc następcą jest książę Haakon, choć ma starszą siostrę.

Królestwo Szwecji Karol XVI Gustaw jest najdłużej panującym w szwedzkiej historii. Ciekawostka: następczyni tronu i jego pierwsza córka Wiktoria Bernadotte jest matką chrzestną osiemnaściorga dzieci i mówi się o niej „matka chrzestna Europy” – bo w tym zestawieniu są książę Danii i księżniczki Holandii oraz Norwegii.

Stolica Apostolska i Watykan – pozwolę sobie jako jedno wrzucić, z racji połączenia unią personalną i funkcyjną, gdzie papieżem i Suwerenem jest oczywiście obecnie Franciszek. Niektórzy mówią, ba, są przekonani, że nie można zrezygnować z funkcji papieskiej, że to dożywocie. Nie dziwię się, bo w historii było raptem 11 takich przypadków, ale jest to możliwe dzięki renuntiatio. Przed Benedyktem XVI taka sytuacja była niemal 600 lat wcześniej w 1415 r. Ciekawostka: wiecie, że są i antypapieże? Dopiero o tym przeczytałam 👀

Japonia jest oczywiście cesarstwem, gdzie obecny cesarz Naruhito jest już 126. i rządzi dopiero od 2019 r. Ciekawostka: mają trzy regalia cesarskie/ Trzy Święte Skarby (Zwierciadło, Miecz, Klejnoty) symbolizujące mądrość, odwagę i życzliwość. Są ściśle powiązane z mitami o bogini Amaterasu. Są tak cenne i istotne przy intronizacji, że nie są nawet pokazywane publicznie.

Oczywiście wymieniać można dalej, bo monarchii jest na prawdę wiele. Np. Emmanuel Macron jest współksięciem Andory, Eswatini ma króla i królową-matkę, a Afganistan ma mułłę. Katar i Kuwejt mają emirów, a Samoa ma O le Ao o le Malo.

Państwo zakonne w postaci Zakonu Maltańskiego ma obecnie tymczasowego wielkiego mistrza. Nawet Fidżi ma prezydenta, choć Wielka Rada Wodzów Plemiennych (80 dziedzicznych fidżyjskich wodzów plemiennych) honorowo uznawała królową Elżbietę II jako „Tui Viti” bez realnej władzy.

Quasimonarchie (formalnie republiki, ale władza trzyma się w rodzinie) też możemy na koniec dorzucić w postaci Korei Północnej z Najwyższym Przywódcą, Czad czy Syrię z Prezydentami.

monarchie w 2022r. wg Wikipedii