Daily Science #3 – Czy Twój mózg naprawdę wykorzystuje tylko 10% swojej mocy?

Posted on 06/08/2026 by Laura A.

❓Pytanie dnia:

„Czy to prawda, że wykorzystujemy tylko 10% naszego mózgu?”

To jeden z najpopularniejszych mitów naukowych na świecie. Pojawia się w filmach, książkach i mediach społecznościowych. Gdyby był prawxdziwy, oznaczałoby to, że 90% naszego mózgu pozostaje niewykorzystane.

Brzmi fascynująco… ale nauka mówi coś zupełnie innego.

🧠 Skąd wziął się ten mit?

Nie wiadomo dokładnie, kto go stworzył. Prawdopodobnie narodził się na początku XX wieku z błędnej interpretacji badań nad funkcjonowaniem mózgu oraz wypowiedzi psychologów, którzy podkreślali, że ludzie nie wykorzystują w pełni swojego potencjału – ale nie mieli na myśli dosłownie mózgu.

Więc cóż…z czasem mit zaczął żyć własnym życiem.

⚡ Co pokazują badania?

Nowoczesne techniki obrazowania, takie jak fMRI i PET, pozwalają obserwować aktywność mózgu w czasie rzeczywistym.

Badania pokazują, że praktycznie każda część mózgu ma swoją funkcję. Nawet podczas snu różne obszary pozostają aktywne, kontrolując oddychanie, bicie serca, przetwarzanie wspomnień czy marzenia senne.

Nie oznacza to, że cały mózg pracuje jednocześnie z maksymalną intensywnością. To byłoby niezwykle nieefektywne i wymagałoby ogromnych ilości energii.

🔋 Mózg zużywa zaskakująco dużo energii

Choć stanowi zaledwie około 2% masy ciała, zużywa nawet 20% energii, którą organizm wykorzystuje w spoczynku.

Gdyby większość mózgu była bezużyteczna, ewolucja prawdopodobnie nie utrzymywałaby tak kosztownego narządu.

🤔 Dlaczego więc wydaje się, że mamy niewykorzystany potencjał?

Bo istnieje ogromna różnica między wykorzystywaniem mózgu a wykorzystywaniem swoich umiejętności.

Możemy rozwijać pamięć, uczyć się nowych języków, ćwiczyć koncentrację czy zdobywać nowe kompetencje. To jednak nie oznacza, że „odblokowujemy” nieużywane części mózgu. Zamiast tego wzmacniamy połączenia między neuronami i uczymy mózg pracować bardziej efektywnie.

🧠 Ciekawostka

Ludzki mózg zawiera około 86 miliardów neuronów, a każdy z nich może tworzyć tysiące połączeń z innymi komórkami. To właśnie ta niezwykle złożona sieć sprawia, że potrafimy myśleć, uczyć się, zapamiętywać i tworzyć.

💬 A Ty?

Czy kiedyś wierzyłeś w mit o wykorzystywaniu tylko 10% mózgu? A może znasz inne popularne mity naukowe, które okazały się nieprawdą?

Podziel się swoją opinią w komentarzu!

📚 Źródła

National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS): https://www.ninds.nih.gov/
Society for Neuroscience – Brain Facts: https://www.brainfacts.org/
Harvard Medical School – The 10 Percent Myth
Azevedo, F. A. C. et al. (2009). Equal Numbers of Neuronal and Nonneuronal Cells Make the Human Brain an Isometrically Scaled-Up Primate Brain. Journal of Comparative Neurology.

***

Inne ciekawostki o mózgu:

Why do we dream?

Kosmiczne ciekawostki #2

Posted on 02/07/2026 by Laura A.

🌌 Mit 1: „W kosmosie nie ma grawitacji”

➡️ To nieprawda — grawitacja istnieje wszędzie i to ona utrzymuje planety i satelity na orbitach. Think you know space? Eight celestial myths debunked (gravity in space)

🌌 Mit 2: „W kosmosie jest zupełna cisza”

➡️ Fale dźwiękowe nie rozchodzą się w próżni, ale to nie znaczy, że absolutnie nic się nie dzieje w przestrzeni. Źródła i sygnały mogą istnieć innymi sposobami (np. fale radiowe). Oto największe mity o kosmosie – artykuł o dźwięku w kosmosie

🌌 Mit 3: „Ciemna strona Księżyca nigdy nie widzi Słońca”

➡️ To błędna nazwa — druga strona Księżyca dostaje światło tak samo jak ta bliższa Ziemi. Think you know space? Eight celestial myths debunked (dark side of Moon)

🌌 Mit 4: „Czarna dziura wciąga wszystko jak odkurzacz”

➡️ Czarne dziury mają silną grawitację, ale działają jak każdy obiekt o dużej masie — przyciągają tylko, gdy coś jest naprawdę blisko. 20 space myths busted (black holes and myths)

🌌 Mit 5: „Słońce jest żółte”

➡️ Widoczne z Ziemi światło wydaje się żółte przez atmosferę, ale Słońce świeci światłem białym. Think you know space? Eight celestial myths debunked (colour of Sun)

🌌 Mit 6: „Kosmos jest absolutnie pusty”

➡️ Przestrzeń między gwiazdami i planetami jest bardzo rozrzedzona, ale nie jest całkowicie pusta — zawiera materię, promieniowanie i pola. List of common misconceptions about science (space isn’t empty)

🌌 Mit 7: „Głosy, filmy i gry pokazują, że w przestrzeni kosmicznej żyje się jak w atmosferze”

➡️ To tylko efekt filmowy — w realnym kosmosie nie ma powietrza, więc fale dźwiękowe nie mogą się rozchodzić tak jak na Ziemi. 20 space myths busted (sound in space myth)

Klimat – zbliża się mityczna zagłada ludzkości?

Posted on 30/09/2024 by Laura A.

Tyle planów i szkiców, a nic nie opublikowane! Ja nie wiem gdzie ten czas umyka. Aż wstyd mi za takie zaniedbanie.

W ramach odgrzebywania nie najnowszych wieści, aczkolwiek pozostających (niestety) aktualnymi dziś „depresja klimatyczna” (Vogue)

Strach związany ze zmianami klimatycznymi pojawia się w ludziach różnie, wcześniej lub później, gdy zapoznają się nieco z tematem i zechcą uwierzyć, że coś jest nie tak. Wielu, właściwie coraz więcej ludzi wierzy, że zmiana jest możliwa i podejmuje działania na rzecz planety i przyszłości, przyszłości kolejnych pokoleń.

Dużo jest ruchów klimatycznych, nawet nie wiedziałam o takiej skali. Ruch Solidarności Klimatycznej, Wschód, RSK, Młodzieżowy Strajk Klimatyczny, Just Stop Oil, Letzte Generation…

Tyle, że kij ma dwa końce. Coś, co jest oczywiście słuszne, jest bardzo wymagające. Wyczerpuje fizycznie i psychicznie. Aktywiści po jakimś czasie tracą siły, motywacje – popadają w depresje z racji swoich ograniczeń jako ludzie.

Skrajności, jakie następują na świecie – od suszy do powodzi, też w obszarach, gdzie to zjawiska nietypowe lub w ogóle nieznane, mogą doprowadzić do łez nie tylko poszkodowanych. Nie chodzi często właściwie o klimat sensu stricte, a o konsekwencje. Migracja, walka o żywność i wodę pitną. Jeśli gdzieś na świecie zrobi się zbyt gorąco do życia – ludzie uciekną. Jeśli jakieś tereny zostaną zalane przez podnoszący się poziom wód – ludzie uciekną.