#15 post – letnie emocje

Dlaczego latem czujemy się inni (i to całkiem normalne)

Latem coś się w nas zmienia. Nawet jeśli nie mamy urlopu, nawet jeśli życie wygląda tak samo jak w innych miesiącach. Dni są dłuższe, świat głośniejszy, a oczekiwania — większe.

Latem „powinno” być lepiej. Powinniśmy mieć więcej energii, lepszy humor i ochotę na życie. Problem zaczyna się wtedy, gdy rzeczywistość nie nadąża za tym wyobrażeniem.

Słońce wpływa na nasz organizm — na sen, hormony, koncentrację. Ale wpływa też presja społeczna. Wszędzie widzimy obrazy idealnego lata: podróże, spotkania, radość, ale… jeśli my tego nie czujemy, pojawia się pytanie: „co ze mną nie tak?”.

Odpowiedź brzmi: nic. Lato POTRAFI i MOŻE wydobyć emocje, które przez resztę roku są przytłumione. I to jest zupełnie normalne, jeśli ich jednak nie wydobędzie.

***

🔗 Annual variation in daily light exposure and circadian change of melatonin and cortisol concentrations — pokazuje, że ekspozycja na światło (np. latem vs zimą) wpływa na rytmy melatoniny i kortyzolu – czyli hormony regulujące sen, nastrój i stres
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4952149/

🔗 Melatonin and Seasonal Rhythms — opisuje mechanizm, w którym zmiany długości dnia zmieniają wydzielanie melatoniny, co oddziałuje na zachowanie i nastrój
https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/074873049701200605

🔗 Seasonality in affective disorders — przegląd badań, które pokazują, że ludzie reagują sezonowo na światło, co wiąże się z nastrojem i biologicznymi funkcjami organizmu
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S001664801730237X

#14 post – dziwne, a prawdziwe

Ciekawostki, które brzmią jak fake, ale są prawdziwe

Niektóre fakty brzmią tak absurdalnie, że trudno w nie uwierzyć. A jednak — wydarzyły się naprawdę.

Historia świata pełna jest zdarzeń, które dziś nazwalibyśmy fejkiem. Gdyby nie to, że są dobrze udokumentowane.

To dobra lekcja pokory. Bo pokazuje, że rzeczywistość często bywa dziwniejsza niż fikcja.

***

A. Natura

  1. Na Wenus dzień jest dłuższy niż rok
    Planeta Wenus potrzebuje dłużej się obrócić wokół własnej osi, niż określić pełny obieg wokół Słońca. Rok tam trwa krócej niż jeden dzień.
  2. Istnieje jezioro tak słone, że możesz w nim prawie nie tonąć
    Jezioro Asal w Dżibuti ma tak wysokie stężenie soli, że utrzymuje ludzi na powierzchni bez wysiłku.
  3. Pszczoły potrafią rozróżniać twarze ludzkie
    Mają zdolność zapamiętywania kombinacji wzrokowych — podobnie jak ludzie.
  4. Na Jowiszu i Saturnie może padać diamentowy deszcz
    Ogromne ciśnienie tam powoduje przemianę węgla w diamenty w atmosferze.
  5. Mózg nadal działa, nawet gdy „wyłączysz się” ze snu krótkim impulsem elektrycznym
    W badaniach EEG stwierdzono aktywność mózgu nawet podczas śpiących stanów z krótkimi impulsami — i to bywa interpretowane jako tzw. „świadomość podczas snu”.
  6. Ananas nie jest jednym owocem — to cała grupa owoców połączonych razem
    Każdy „oczko” na ananasie to oddzielny owoc scalony podczas wzrostu.
  7. Podczas snu tracimy nawet kilka gramów wody – tylko przez oddychanie i skórę
    Nawet bez pocenia się tracimy płyny przez całą noc.
  8. Słonie boją się pszczół
    Ich trąby są wrażliwe, więc nawet dźwięk bzyczenia potrafi ich przepłoszyć.
  9. Niebo na Marsie jest różowe
    Atmosfera planety rozprasza światło w taki sposób, że zachody słońca są różowe — choć dzień może wyglądać bardziej brązowo-żółto.
  10. Każdy człowiek ma unikalny „odcisk języka” — podobnie jak linie papilarne
    Kształt języka jest wyjątkowy i może być używany do identyfikacji.

B. Historia

  1. Człowiek przeżył dwie bomby atomowe
    Tsutomu Yamaguchi był w Hiroshima w dniu pierwszego wybuchu, a dwa dni później trafił do Nagasaki — dokładnie tam, gdzie spadła druga bomba. Przeżył obie eksplozje i dożył 93 lat.
  2. Miasto, w którym ziemia pali się od dziesięcioleci
    W Centralia podziemny pożar kopalni węgla trwa od 1962 roku. Większość mieszkańców została wysiedlona, a miasto praktycznie zniknęło z mapy.
  3. Papuga była świadkiem morderstwa
    W USA papuga ofiary powtarzała ostatnią kłótnię swojej właścicielki z mężem. Jej słowa zostały dopuszczone jako dowód pośredni w śledztwie.
  4. Król, który zginął od… małpy
    Król Aleksander I został ugryziony przez małpę należącą do jego ogrodnika. Infekcja doprowadziła do śmierci władcy.
  5. Fałszywa wojna, która była prawdziwa
    W 1939 r. ZSRR ostrzelał własne terytorium i oskarżył o to Finlandia. Był to pretekst do rozpoczęcia wojny zimowej.
  6. Człowiek, który przeżył upadek z wysokości 10 km
    Stewardesa Vesna Vulović wypadła z samolotu po eksplozji na wysokości przelotowej. Przeżyła bez spadochronu — rekord Guinnessa.
  7. Wojna wywołana przez… wiadro
    Tzw. „wojna o wiadro” między miastami Bolonia i Modena zaczęła się od kradzieży drewnianego wiadra. Zginęły setki ludzi.
  8. Cesarz, który mianował konia senatorem
    Kaligula podobno uczynił swojego konia członkiem senatu. Historycy spierają się, czy był to żart, prowokacja czy objaw szaleństwa.
  9. Człowiek, który przeżył własny pogrzeb
    W XIX wieku zdarzały się przypadki „śmierci pozornej”. Niektórzy budzili się… już w trumnie.
  10. Deszcz ryb z nieba
    W niektórych regionach (np. w Ameryce Środkowej) regularnie notuje się spadające z nieba ryby. To efekt trąb powietrznych zasysających zwierzęta z wody.